تکلیف حقوق افراد بعد از فوت

حقوق متوفی
حقوقی که از متوفی باقی می‌ماند جزو ماترک وی محسوب شده که مطابق با قانون به بازماندگان وی خواهد رسید

یکی از سولاتی که بسیاری از افراد بعد از فوت عزیزانشان به ذهنشان می‌رسد این است که آیا می‌توانند حقوق به جا مانده از متوفی را دریافت کنند یا خیر. حقوقی که از شخص متوفی بر جای می‌ماند شرایط مختلفی دارد که در این مقاله از قاف سعی کردیم حقوق شخص متوفی را در شرایط متفاوت مورد بررسی قرار دهیم تا سوالات و ابهامات احتمالی شما بر طرف شود. با ما همراه باشید.

مستمری بگیر کیست؟

پس از فوت افراد، اگر متوفی دارای حقوق مستمری باشد، ورثه او از حقوق مستمری متوفی می‌توانند بهره‌مند شوند. بر همین اساس وراث متوفی به عنوان مستمری بگیر شناخته می‌شوند.

حقوق متوفی جز ماترک است؟

بله، جالب است بدانید که مستمری جز ماترک متوفی به حساب می‌آید و در ادامه مطلب بیشتر بدان خواهیم پرداخت.

در چه صورت حقوق مستمری بگیران قطع می‌شود؟

بنابر قوانین تامین اجتماعی و استخدامی کشور ما و در نهایت بیمه همگانی، فرزندان پسر متوفی تا سن بیست سالگی خود و در صورت ادامه تحصیل تا سن بیست و پنج سالگی این اختیار را دارند تا از حقوق مستمری پدر یا مادر خود استفاده نمایند.

فرزندان دختر متوفی تا به هنگامی که ازدواج ننموده باشند و یا آن که به شغلی اشتغال نداشته باشند، می‌توانند از حقوق مستمری متوفی برخوردار گردند.

با عنایت به ضوابط قانونی، با به پایان رسیدن سن بیست سال برای فرزندان پسر متوفی (بیست و پنج سال در صورت ادامه تحصیل خود) و یا ازدواج و اشتغال به یک کار برای فرزندان دختر متوفی، حقوق مستمری این فرزندان قطع می‌گردد.

ازدواج مجدد و حقوق مستمری

در گذشته چنین بود که اگر خانمی که شوهرش را از دست داده بود و در حال دریافت حقوق همسر متوفی خود بود، اقدام به ازدواج مجدد می‌کرد، حقوق شوهر اول او قطع می‌شد. این مساله باعث بروز مشکلاتی از قبیل ترس افراد از ثبت ازدواج به خاطر قطع نشدن حقوق شده بود که توسط سازمان تامین اجتماعی قانون جدیدی مصوب شد.

مطابق با بند یک ماده ٤٨ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۹۱ و آئین‌نامه اجرایی مربوطه مصوب ۲۷ بهمن ۹۳ قوه قضائیه؛

اقدام به ازدواج دائم خانمی که مستمری شوهر متوفی خود را می‌گیرد، مانع از دریافت حقوق متوفی و سایر مزایای جانبی آن بعد از ازدواج مجدد نخواهد شد.

بنا بر این قانون، اگر خانمی به خاطر ازدواج مجدد مستمری شوهرش قطع شده باشد، می‌تواند به مراکز سازمان تامین اجتماعی مراجعه کرده و درخواست دریافت مجدد مستمری را داشته باشند.

انحصار وراثت برای مستمری

دریافت گواهی انحصار وراثت به منظور اخذ مستمری متوفی امری الزامی است. پس از، از دنیا رفتن متوفی اولین اقدامی که لازم است ورثه به منظور اخذ سهم الارث خود به انجام رسانند، ارائه دادخواست به جهت صدور گواهی انحصار وراثت است.

به بیانی دگر تقسیم ماترک متوفی بدون در اختیار داشتن گواهی ممکن نخواهد بود. مستمری متوفی نیز از این قاعده به دور نیست. با عنایت بدین موضوع که مستمری فرد فوت شده نیز بخشی از ماترک او است، برای تقسیم آن ورثه باید گواهی انحصار وراثت را دریافت کنند.

مراحل اداری که لازم است به جهت اخذ مستمری متوفی سپری شود؛

وراث گرامی باید با ارائه نمودن اسناد و مدارک قید گردیده در قسمت ذیل به سازمان تامین اجتماعی رجوع کنند؛

  • فرم تقاضای ورثه بنابر درخواست برقراری مستمری
  • گواهی فوتی که از سوی سازمان ثبت احوال صادر گردیده است
  • تهیه اصل به همراه فتوکپی اسناد و مدارک شناسایی متوفی، اعم از شناسنامه و کارت ملی
  • تهیه اصل به همراه فتوکپی اسناد و مدارک شناسایی ورثه، همانند؛ تمامی صفحات شناسنامه و نیز کارت ملی
  • در اختیار داشتن اصل به همراه فتوکپی سند رسمی عقد دائم همسر متوفی
  • تهیه گواهی اشتعال به تحصیل برای فرزندان پسر بالای ۱۸ سال متوفی.
  • تهیه اصل به همراه فتوکپی گواهی انحصار وراثت

ممکن است با عنایت به وضعیت پرونده اسناد و مدارک ذیل به هنگام نیاز درخواست شود؛

  • تهیه تاییدیه کمیسیون پزشکی به منظور از کار افتادگی فرزندان، پدر، مادر و در نهایت همسر متوفی
  • تهیه تاییدیه حادثه از سوی اداره یا نهاد ذی‌ربط. (چنانچه فوت متوفی بنابر حادثه در محل کار رخ داده باشد.)
  • اسناد مثبته به منظور کفالت مادر و یا پدر
  • و در نهایت تهیه گواهی رشد یا قیم‌نامه

نکته‌ای که بهتر است بدان بی توجه نباشید؛

به منظور ارائه درخواست در همان ابتدای مسیر، در اختیار داشتن گواهی انحصار وراثت الزامی نیست. ولیکن نهایتاً تا ۹ ماه دیگر از فوت متوفی لازم است ارائه شود.

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

قطع مستمری دختر

پس از، از دنیا رفتن بازنشسته یا شخصی که بنابر قانون، بازماندگان او مشمول اخذ مستمری بازماندگان خواهند بود، ورثه او این اختیار را دارند در جهت دریافت آن اقدامات لازم را در پیش گیرند.

با عنایت به ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری، وراث قانونی متوفی عبارتند از؛

فرزندان و زوج یا زوجه دائمی و مادر و پدری که در کفالت متوفی بوده‌اند و همچنین نوادگانی که پدر و مادرشان فوت شده و در کفالت متوفی هستند.

از این جهت، خانمی که پدر و یا شوهر او چَشم از جهان بسته است، مشمول اخذ مستمری خواهد بود.

نکته‌ای که بهتر است دقیق‌تر آن را متذکر شویم؛

حتی دخترانی که تحت کفالت مادربزرگ یا پدربزرگشان هستند نیز می‌توانند پس از فوت آن‌ها، مشمول اخذ مستمری بازماندگان گردند.

توجه داشته باشید که این مزایا، تنها منوط بر بازنشستگان و مستمری بگیران مشمول قانون استخدام کشوری و به بیان صریح‌تر، بازنشستگان و مستمری بگیران وابسته به سازمان‌ها و اداره‌های دولتی است.

ضمن قانون تامین اجتماعی، اخذ مستمری تنها برای همسر و فرزندان متوفی و در بعضی مواقع، مادر و پدر فرد درگذشته، بیان شده است. بنابراین نوادگان مشمول دریافت مستمری بازماندگان نخواهند شد.

حال قصد داریم به صورت متمرکزتر به مستمری فرزند دختر بپردازیم.

آیا دختری که پس از فوت مستمری بگیر، دارای همسر و یا شغل بوده و پس از درگذشت متوفی به هر علتی، شغل خود را از دست داده و یا همسر او ترکش کرده، می‌تواند از مستمری پدر خود بهره‌مند گردد؟

لازم است بدانید، دختر به علت ازدواجش و یا اشتغال از دریافت مستمری محروم خواهد شد.

بنابر بند ۳ ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده؛

فرزندان اناث در صورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً، در صورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند، حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار می‌گردند.

از این جهت، شرط اساسی اخذ مستمری برای بازماندگان فرزند دختر، در اختیار نداشتن شغل یا شوهر است. از سویی قانون، چهارچوبی برای اشتغال و ازدواج پیشین دختر اتخاذ ننموده است. از این جهت چنانچه بانویی، شغل خود را از دست بدهد و شوهر اختیار ننموده باشد، به هنگامی که پدر یا مادر او حقوق مستمری داشته باشند و از دنیا رفته باشند، خواهد توانست جهت اخذ حقوق مستمری اقدامات لازم را در پیش گیرد.

نکته‌ای که بهتر است بدان بی توجه نباشید؛

بین خانمی که شوهرش از دنیا رفته است یا از شوهر خود جدا شده است و خانم مجرد، تفاوتی وجود ندارد.

حقوق و مستمری

تفاوت بازنشسته و مستمری

ضمن ادبیات سازمان تامین اجتماعی دو کلمه بازنشسته و مستمری بسیار تکرار می‌شود. آیا دو مفهوم نام برده شده با یک دیگر دارای تفاوت هستند؟

بهتر است بدانید دو مفهوم نام برده شده یکی است. ولیکن لفظ مستمری بگیر در اکثر مواقع برای بازماندگان و نیز از کار افتادگان مورد استفاده قرار می‌گیرد که وجهی را تحت عنوان مستمر اخذ می‌نمایند.

گروه دیگری از افراد هستند که بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی هستند. این اشخاص بیمه شده اصلی نهاد تامین اجتماعی هستند که بازنشسته گردیده‌اند و حقوق بازنشستگی اخذ می‌نمایند.

از این جهت دو کلمه بازنشستگی و مستمری با هم دیگر چندان تفاوت ماهیتی ندارند و هر دو یکی هستند. ولیکن در ریز جزئیات برای آن‌ها تفاوت در نظر می‌گیریم.

فرق مستمری و حقوق

آیا دو واژه حقوق و مستمری با یک دیگر دارای تفاوت است؟

مستمری بگیران

آن قسم از کارکنان دولت هستند که پیش از بازنشستگی خود، به علت پزشکی از کار افتاده‌اند، بدان‌ها مستمری بگیر اطلاق می‌شود.

این اشخاص به همراه اشخاص تحت تکفل آن‌ها همچون؛ کارکنان شاغل دولت، مشمول اخذ سهم دولت از حق بیمه خواهند شد.

دوستان عزیز، شما میتوانید پاسخ سؤالات حقوقی خود را از وکلای حاذق و متبحر گروه حقوقی قاف جویا شوید.

حقوق یا وظیفه بگیر

آن دسته از اشخاص که بعد از فوت بیمه شده اصلی، بنابر حکم صادر شده از سوی بیمه گزار حقوق اخذ می‌کنند. آن‌ها نیز مشمول اخذ سهم دولت از حق بیمه خواهند شد.

در هر حال مقدار حقوق وظیفه و یا مستمری زن دائم متوفی و فرزندان او و دیگر وراث قانونی او و شیوه قسم‌بندی آن در کلیه صندوق‌های بازنشستگی اعم از؛

  • لشکری
  • کشوری
  • تامین اجتماعی
  • دیگر صندوق‌های خاص

به ترتیب ذیل است؛

  • زوجه همیشگی متوفی (نه زوجه صیغه‌ای او) از مستمری و حقوق وظیفه او بهره‌مند می‌گردد. از سویی دگر ازدواج دوباره او مانع اخذ حقوق نام برده شده نیست. به هنگام فوت شوهر دوم و تعلق حقوق به همسر او، بیشترین مستمری ملاک خواهد بود.

به عبارتی، چنانچه همسر دوم زن از دنیا برود، در این هنگام، حقوق هر یک از زوج‌های او که بیشتر باشد، زن آن را اخذ می‌نماید. به بیان دقیق‌تر، یا حقوق مستمری و یا حقوق وظیفه دریافت می‌نماید.

  • جالب است بدانید؛

در صورتی که متوفی دارای چند زوجه دائم باشد، حقوق وظیفه یا مستمری او به صورت مساوی میان آن‌ها و دیگر وراث قانونی او تقسیم خواهد شد.

  • اخذ حقوق بازنشستگی و یا از کارافتادگی، بازنشستگی یا مستمری از کارافتادگی از سوی زوجه متوفی مانع از اخذ مستمری یا حقوق وظیفه متوفی نخواهد بود.
  • فرزندان دختر به هنگام نداشتن شوهر یا شغل و فرزندان پسر تا به هنگام بیست سالگی و پس از آن در صورتی که معلول از کار افتاده باشند و یا اشتغال به تحصیل داشته باشند، می‌توانند از کمک هزینه اولاد، بیمه، مستمری بازماندگان و یا حقوق وظیفه متوفی بهره‌مند شوند.
  • و در نهایت حقوق وظیفه یا مستمری همسر دائم، فرزندان، دیگر وراث قانونی، تمامی کارکنان شاغل و نیز بازنشسته بنابر ماده ۸۷ قانون استخدام کشوری مصوب سال ۱۳۴۵ و اصلاحات صورت گرفته ضمن آن و با عنایت به ماده ۸۶ همان قانون و اصلاحیه‌های لحاظ شده در آن، تقسیم و تادیه می‌شود.

گواهی انحصار وراثت برای تامین اجتماعی

مستمری بازماندگان به منظور پرونده‌های فوتی بیمه شدگان و بازنشستگان این مجموعه از جمله تعهداتی است که به جهت پوشش بیمه‌ای و درمانی به خانواده بیمه شدگان و بازنشستگان نهاد تامین اجتماعی تعلق می‌یابد.

از سویی به دلیل ایجاد پرونده و ارائه مستنداتی همانند گواهی فوت فرد و شناخت ورثه قانونی او، مشمولین حقیقی اخذ مستمری از الزام‌های ابتدایی در ایجاد مستمری بازماندگان است. شعبه‌های تامین اجتماعی به جهت مساعدت به خانواده متوفی و به انجام رساندن رسالت خود در این حیطه، بنابر دستورالعمل‌های صادر شده در روزهای اولیه بعد از درگذشت بیمه شده و یا بازنشسته با اخذ اسناد و مدارک هویتی همسر و فرزندان و گواهی فوت متوفی و… نسبت به ایجاد پرونده بازماندگان اقدامات لازم را انجام می‌دهد.

به دلیل آنکه فرآیند وراثت و شناخت و معرفی ورثه امری طولانی و زمانبر است و ممکن است ماه‌ها به طول انجامد، نهاد تامین اجتماعی در راستای همراهی بازماندگان و پیش‌گیری از ایجاد اختلال در زندگی و حذف درآمد خانواده‌ها طی مدت زمان کوتاهی بعد از فوت اقدامات لازم را جهت برقراری مستمری بازماندگان در پیش می‌گیرد.

قاف با در اختیار داشتن برترین وکلای پایه یک دادگستری آماده ارائه مشاوره حقوقی تلفنی در زمینه ارث است. برای مشاوره حقوقی شماره خود را در کادر زیر وارد کنید:

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

سوالات متداول قاف

آیا حقوقی که از متوفی بر جای می‌ماند جزو ماترک او به حساب می‌آید؟

بلی، حقوق متوفی مانند سایر اموالی که از او بر جای می‌ماند جزو ماترک وی محسوب شده که بر اساس قواعد و ضوابطی به بازماندگان تعلق می‌گیرد.

آیا ازدواج مجدد زن متوفی باعث قطع شدن مستمری او می‌شود؟

خیر، گرچه در گذشته قانون بدین شکل بود که ازدواج مجدد خانم باعث قطع شدن مستمری شوهر اول او می‌شد، اما بدلیل برخی مشکلات این قانون اصلاح شد و اکنون مطابق با قانون تامین اجتماعی ازدواج مجدد زن مانع از دریافت حقوق همسر متوفی او نمی‌شود.

آیا دختر شاغل می‌تواند برای دریافت حقوق پدر فوت شده خود اقدام کند؟

خیر، ازدواج و اشتغال دختر مانع از دریافت حقوق متوفی (پدر یا مادر) خواهد شد. البته در صورت ترک کار یا طلاق در شرایطی می‌تواند به حقوق متوفی رجوع کند که در مقاله کاملا بدان اشاره کردیم

آیا زن صیغه‌ای هم می‌تواند حقوق شوهر متوفی را دریافت کند؟

خیر، تنها زن یا زن‌هایی که رابطه زوجیت دائم با شوهر متوفی داشته‌اند، می‌توانند برای دریافت مستمری اقدام کنند

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *