مالیات بر ارث

مالیات بر ارث
پرداخت مالیات بر ارث الزامی است

امروزه مالیات بر ارث در میان اشخاص بسیار رایج شده است، چراکه بعد از فوت متوفی پرداخت مالیات اجباری است. اما این مساله سوالاتی از قبیل میزان آن و چگونگی معافیت از پرداخت مالیات و حتی موارد در برگیرنده آن برای مردم بوجود می‌آید که در این مقاله از قاف به تمامی این پرسش‌ها پاسخ داده‌ایم. با ما همراه باشید.

مقصود از مالیات بر ارث

اقسام گوناگونی از مالیات‌ها وجود دارد، با اینحال یکی از حائز اهمیت‌ترین انواع مالیات‌ها، مالیات بر ارث است. از آنجا که پس از فوت متوفی باید مالیات پرداخت شود، موضوعی است که بسیار مورد توجه قرار گرفته و تاثیر به سزایی در پیشرفت کشورها دارد.

مالیات بر ارث در برگیرنده؛ طبقات، درصدها و بخشودگی‌هایی است که  از سال ۱۳۹۵ دگرگونی‌های بسیاری را تجربه کرده است. همچنین مالیات بر ارث گونه‌ای از مالیات مستقیم محسوب می‌شود که بر اموال بر جای مانده از متوفی در نظر گرفته می‌شود. پس از فوت اشخاص اموال بر جای مانده از آن‌ها، اعم از منقول و غیر منقول میان وراث تقسیم می‌گردد. حال آن اشخاص موظف هستند با توجه به میزان سهم خود از ارث و درجه خویشاوندی خود با متوفی، مالیات را بپردازند.

در صورت عدم پرداخت مالیات بر ارث از سوی وراث، نه تنها آن‌ها نمی‌توانند مالکیت مال مورد نظر را به خود انتقال دهند، بلکه حتی نمی‌توانند در مال مورد نظر دخل و تصرفی بنماید. برای مثال در صورت عدم پرداخت مالیات، ورثه نمی‌توانند ملک مورد نظر را اجاره دهند و از منافع آن بهره‌مند شوند.

اولین قوانین در ارتباط با مالیات بر ارث در سال ۱۳۱۶ رقم خورد. البته بهتر است بدانید قوانین مربوط به آن در سال‌های متوالی تغییر و دگرگونی‌هایی را پشت سر گذاشته است.

مالیات بر ارث پیش از سال ۱۳۹۵

همان‌طورکه بیان نمودیم در کشور ایران در سال ۱۳۱۶ بود که اولین قوانین و مقررات مربوط به مالیات بر ارث به مرحله تصویب رسید. اما این قوانین و مقررات، چندین بار در سایه تغییرات و دگرگونی‌ها واقع شد تا آن که در سال ۱۳۹۴ قانون مالیات‌های مستقیم از سوی مجلس اصلاح گردید و در سال ۱۳۹۵ ابلاغ شد.

بنا بر اصلاحیه صورت گرفته، قانون مالیات بر ارث نیز تغییر یافت و بنابرین آنچه که پیش از تاریخ ۱۳۹۵/۰۱/۰۱ در ارتباط با آن در نظر گرفته می‌شود، با آنچه پس از این تاریخ اعمال می‌شود متفاوت است.

پیش از سال ۱۳۹۵ دو عنوان در مالیات اموال بجا مانده از متوفی بسیار اثرگذار بود که عبارتند از:

  • میزان ترکه‌های فرد متوفی
  • تعداد وراثی که از متوفی ارث می‌برند

ترکه خود در برگیرنده دو قسم است:

  • دارایی‌های متوفی
  • دیون متوفی

در یک دیدگاهی کلی می‌توان چنین گفت که ماقبل از سال ۱۳۹۵، ابتدا ترکه متوفی قیمت گذاری می‌شود و سپس دیون او از آن کسر می‌گردد. پس از آن، چنانچه دارایی‌های او مشمول بخشودگی مالیاتی قرار گیرد، آن نیز اعمال می‌شود و در نهایت مقدار مالیات معین می‌گردد.

اما پس از سال ۱۳۹۵ قانون با دگرگونی‌هایی رو به رو شده است. برای اشخاص، این گونه اعمال می‌شود که؛

در مرحله اول اموال بر جای مانده از متوفی معین می‌شود. پس از آن بنا بر طبقه ورثه، مالیات به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

مالیات بر ارث چه میزان است؟

همان‌گونه که بیان نمودیم فردی که از متوفی ارث می‌برد، بنا بر طبقه‌ای که در آن قرار دارد، موظف به پرداخت مالیات ارث خواهد بود.

طبقه اول کمترین میزان و طبقات بالاتر بیشترین میزان مالیات بر اموال متوفی را مشمول می‌گردند.

سه طبقه ارث از قرار ذیل هستند:

  1. طبقه اول
    پدر، مادر، شوهر، زن، اولاد، اولاد اولاد
  2. طبقه دوم
    اجداد، خواهر، برادر و در نهاد اولاد آن‌ها
  3. طبقه سوم
    عمه، عمو، دایی، خاله و اولاد آن‌ها

بیشتر بخوانید:

سری می‌زنیم به ماده ۱۷ قانون مالیات‌های مستقیم:

بنا بر این ماده، کمترین میزان مالیات به طبقه اول تعلق می‌گیرد. پس از آن طبقه دوم است که این مقدار دو برابر می‌شود. در نهایت طبقه سوم است که مقدار آن چهار برابر می‌شود.

بنا بر همین ماده است که ما به چنین نتیجه‌ای دست می‌یابیم که؛

اموال و دارایی‌های بر جای مانده از متوفی هر یک میزان مالیات‌های مختلفی را در بر می‌گیرد.

به عبارتی بهتر است چنین بگوییم که؛

اموال و دارایی‌های بر جای مانده از متوفی طبقه‌بندی شده است و نمی‌توان میزان مالیات مشخصی را بر آن معین نمود.

بنا بر همین ماده می‌توان چنین بیان نمود که، درصد مالیات ارث بر دارایی و اموال متوفی برای طبقه اول به ترتیب زیر است. آن برای طبقه دوم و طبقه سوم همانطور که در قسمت فوق گفتیم به ترتیب، دو برابر و چهار برابر می‌شود.

  • وسیله‌های نقلیه متوفی، اعم از موتوری، هوایی، زمینی و در نهایت دریایی دو درصد است.
  • حق الامتیاز متوفی و دیگر حقوق مالی او ده درصد است.
  • ملک و حق در راستای واگذاری آن محل یک و نیم برابر نرخ‌های قید شده ضمن ماده ۵۹ است.
  • سپرده‌های بانکی شخص متوفی و سودی که عاید آن می‌شود، سه درصد است.
  • سهام و سهم الشرکه، برابر با یک و نیم برابر نرخ‌هایی که ضمن ماده ۱۴۳ بیان گردیده است.
  • اموال و دارایی‌های مربوط به متوفای ایرانی که در خارج از کشور باشد نیز ده درصد است.

در صورتی که مشمول مالیات بر ارث پس از سال ۱۳۹۵ باشید، با عنایت به درصدهای فوق می‌توانید میزان مالیات خود را محاسبه کنید.

معافیت از مالیات بر ارث چه مواردی را در برمی‌گیرد؟

ضمن قانون برخی از بخشودگی‌های مالیاتی برای اموال متوفی اعمال شده است. این موارد نیز ضمن قانون مالیات‌های مستقیم پس از سال ۱۳۹۵ دچار دگرگونی شد.

امروزه معافیت مالیات برای اموال بجا مانده از متوفی موارد ذیل را شامل می‌شود:

  • اموال و دارایی‌های مربوط به شهدای انقلاب اسلامی که به طبقه اول و طبقه دوم وراث تعلق می‌گیرد
  • وسیله‌های ضروری زندگی و لوازم متوفی
  • اموال و دارایی‌های موسسه‌های دولتی، وزارت‌خانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی که بودجه آن از سوی دولت تامین می‌گردد
  • وجه مربوط به بازنشستگی
  • پس انداز مربوط به دوران خدمت
  • مزیت‌های مربوط به پایان خدمت
  • باز خرید نمودن خدمت
  • مطالبه‌های مربوط به زیان‌های اخراج
  • بیمه‌های اجتماعی متوفی و وجه پرداخت شده از سوی موسسه‌های بیمه، کارفرما و بیمه‌گذار از جمله؛ اقسام گوناگون بیمه‌های مربوط به عمر و زندگی
  • زیان‌های مربوط به فوت

عواقب ناشی از فرار از مالیات بر ارث

توجه داشته باشید که پرداخت مالیات بر ارث الزامی است. از این جهت عدم پرداخت آن از ناحیه مشمول مالیات بر ارث می‌تواند عواقبی را بر جای گذارد. یکی از مهم ترین عواقب بر جای مانده از عدم پرداخت مالیات، عدم انتقال دارایی متوفی به ورثه است.

زیرا بنا بر آنچه ضمن قانون در نظر گرفته شده است، ورثه تا به هنگامی که مالیات اموال متوفی را پرداخت نکند نمی‌تواند صاحب اموال بر جای مانده از متوفی شود.

مالیات بر ارث مغازه

بنا بر آنچه که ضمن قانون مالیات‌های مستقیم در ارتباط با مالیات بر ارث مغازه اعمال گردیده است، مالیات ارث مغازه پس از سال ۱۳۹۵، سه درصد قیمت اعلام شده برای آن مغازه از ناحیه کارشناس رسمی نهاد مالیات در نظر گرفته شده است.

بنا بر همین قانون، اجناس و وسیله‌های موجود داخل مغازه در برگیرنده سه درصد مالیات خواهد شد.

مالیات بر ارث خودرو

بنا بر قانون، درصد اعمالی در راستای مالیات بر ارث خودرو به مقدار دو درصد قیمت خودرو بنا بر نظر اعلام شده از سوی کارشناس نهاد امور مالیاتی است.

توجه داشته باشید، درصد اعلام شده برای طبقه اول ورثه است و طبقات دوم این درصد دو برابر و برای طبقه سوم چهار برابر می‌شود.

مالیات بر ارث ملک مسکونی

در ارتباط با مالیات بر ارث ملک مسکونی، ابتدا در اولین مرحله لازم است ملک مورد نظر از سوی کمیسیون املاک نهاد امور مالیاتی معین گردد. پس از آن است که برای هر یک از طبقات یک مالیات در نظر گرفته خواهد شد که به شرح زیر است:

  1. برای طبقه اول ورثه این وجه به مقدار هفت و نیم درصد از ارزش معین گردیده برای ملک است
  2. برای ورثه که در طبقه دوم حضور دارند، مالیات ارث ملک دو برابر ورثه طبقه اول است
  3. وراث طبقه سوم نیز باید چهار برابر ورثه طبقه اول مالیات ارث ملک مسکونی را پرداخت کنند

وکلای پایه یک دادگستری آماده ارائه مشاوره حقوقی در زمینه ارث هستند. برای مشاوره حقوقی تلفنی شماره خود را در کادر زیر وارد کنید و منتظر تماس کارشناسان ما باشید:

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

  • Hidden
  • Hidden

سوالات متداول قاف

آیا پرداخت مالیات بر ارث اجباری است؟

بلی، پس از فوت متوفی ورثه او باید نسبت به پرداخت مالیات بر اموال بجا مانده متوفی اقدام کنند تا بتوانند مالکیت اموال مورد نظر را به خود منتقل کنند.

مالیات بر ارث چقدر است؟

میزان مالیاتی که ورثه باید برای اموال متوفی بپردازند، مشخص نیست و بر اساس نوع اموال و نسبت وراث محاسبه می‌شود که به طور کامل در مقاله توضیح داده شده است.

مالیات بر ارث ملک مسکونی چند درصد قیمت ملک است؟

مالیات ورثه طبقه اول ۷/۵ درصد است. البته لازم بذکر است که در رابطه با ملک مسکونی، ابتدا باید ملک توسط نهاد امور مالیاتی کارشناسی و قیمت‌گذاری شود. برای اطلاع از میزان مالیات سایر وراث نیز به مقاله مراجعه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *