بررسی حقوق حق طلاق و وکالت در طلاق و راهکارهای عملی آن

حق وکالت در طلاق برای زن
حق طلاق یا به عبارت صحیح‌تر حق وکالت در طلاق، این امکان را در اختیار زن می‌گذارد تا بتواند از جانب مرد اقدام به طلاق کند

یکی از مواردی که این روزها در ازدواج و البته در زمان طلاق زیاد شنیده می‌شود، داشتن حق طلاق از سوی زن است، امری که البته می‌توان آن را یک برداشت ناصحیح از قانون دانست چرا که بر اساس شرع، امکان سپردن حق طلاق به زن وجود ندارد.

غیر از مواردی که در قانون مشخص شده و طی آن زن می‌تواند درخواست طلاق بدهد، آنچه نزد عموم به عنوان حق طلاق شناخته می‌شود در اصل داشتن وکالت در طلاق از سوی زن است. در این مطلب به مرور این بخش مهم از روابط زناشویی می‌پردازیم و ضمن بررسی عبارت حق طلاق زن، وکالت زن در طلاق و مراحل طلاق با وکالت طلاق را مرور خواهیم کرد.

حق طلاق زن

ممکن است زوجین بعد از مدتی به بن بست خورده و نتوانند با یکدیگر زندگی کنند و چاره‌ای جز جدایی از یکدیگر نداشته باشند و در نتیجه تصمیم به طلاق بگیرند. بر اساس قانون طلاق عبارت است از انحلال نکاح دائم با رعایت شرایط و تشریفات خاص از سوی زوج و یا نماینده او. براساس قانون مدنی و شرع، طلاق یک عمل حقوقی یک جانبه (از جانب شوهر) است و ناشی از اراده زوجین نیست بنابراین حق طلاق به مرد تعلق دارد. در ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی به این نکته اشاره شده است که مرد می‌تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را نماید که مبنای فقهی ماده فوق حدیث ” الطلاق بید من اخذ بالساق” است.

با توجه به مطالب فوق مشخص شد که تنها مرد دارای حق طلاق است و این حق جزء قواعد آمره‌ای است که قابل اسقاط و واگذاری به غیر نیست بنابراین زن نمی‌تواند در عقد ازدواج شرط کند که شوهرش حق طلاق او را ندارد زیرا مطابق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی مرد در هر زمان که بخواهد می‌تواند زن خود را طلاق دهد و این شرط خلاف قواعد آمره است و در نتیجه باطل خواهد بود. همچنین زن نمی‌تواند شرط کند که حق طلاق با او باشد و این حق به واگذار شود زیرا قانون، حق طلاق را منحصرا در اختیار شوهر قرار داده است.

شرایط درخواست طلاق از طرف زن

براساس تبصره ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی زن می‌تواند با وجود شرایط مقرر در مواد ۱۱۱۹، ۱۱۲۹ و۱۱۳۰ این قانون، از دادگاه تقاضای طلاق نماید. بنابراین زن می تواند در موارد زیر درخواست طلاق کند :

  • در صورتی که زن، وکالت در طلاق داشته باشد. (۱۱۱۹)
  • هرگاه شخصی چهار سال تمام غایب مفقود الاثر باشد، زن او می‌تواند تقاضای طلاق کند. (۱۰۲۹)
  • در صورت استنکاف شوهر از پرداخت نفقه و عدم اجرا حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه، زن می‌تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم شوهر او را جبار به طلاق می‌نماید. هم چنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه. (۱۱۲۹)
  • هنگامی که دوام زوجیت، موجب عسر و حرج زن باشد که با اثبات عسر و حرج در دادگاه قاضی می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید حال اگر اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‌شود. (۱۱۳۰)

وکالت طلاق به زن

زن می‌تواند ضمن عقد نکاح شرط کند که از طرف شوهر وکالت در طلاق داشته باشد که در موارد مشخص یا در مدت معین و یا حتی بدون شرط یا مدت زمان مشخص، بتواند خود را از قید زوجیت رها سازد. هنگامی که مرد به همسر خود چنین وکالتی اعطا می‌کند به معنای واگذاری حق طلاق خود به زوجه نیست، بلکه به این معنا است که زن به نمایندگی و وکالت از شوهر، می‌تواند خود را مطلقه سازد و از آنجایی که اصولا وکالت هنگام عقد نکاح به صورت شرط ضمن عقد داده می‌شود، عزل وکیل، ممکن نخواهد بود.

براساس ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی ممکن است ضمن عقد نکاح، یا هر عقد لازم دیگری شروطی درج شود که در صورت تحقق و اثبات آن در دادگاه، زن وکیل و وکیل در توکیل باشد. هم چنین مرد می‌تواند وکالت در طلاق را به صورت معلق به زوجه اعطا کند مانند این که اختیار زوجه در طلاق را منوط به بذل تمام، یا قسمت معینی از مهریه کند. در مواردی نیز ممکن است به زن برای طلاق، به طور مطلق وکالت داده شود بدون این که اعمال وکالت، موکول به تحقق شرطی باشد.

ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی بیان می‌کند “طرفین عقد ازدواج می‌توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند مثل این که شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غائب شود یا ترک انفاق نماید یا بر علیه حیات زن سوء قصد کند یا سوء رفتاری نماید که زندگانی آن‌ها با یکدیگر غیر قابل تحمل شود زن وکیل و وکیل در توکیل باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهائی خود را مطلقه سازد.”

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

بیشتر بخوانید

وکالت بلاعزل در طلاق

لازم به ذکر است که در شروط ضمن عقد نکاح نیز، مواردی در نظر گرفته شده است که درصورت امضا زوجین و تحقق هریک از موارد و اثبات آن نزد دادگاه، به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر داده می‌شود که با مراجعه به دادگاه و انتخاب نوع طلاق می‌تواند خود را مطلقه سازد. این موارد عبارتند از:

  1. استنکاف شوهر از دادن نفقه به مدت ۶ ماه به هر عنوان و عدم امکان الزام او به تأدیه نفقه و هم چنین در موردی که شوهر سایر حقوق واجبه زن را به مدت ۶ ماه ایفا نکند و اجبار او به ایفا هم ممکن نباشد.
  2. سوء رفتار یا سوء معاشرت زوج به حدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید.
  3. ابتلای زوج به امراض صعب‌ العلاج به نحوی که دوام زناشویی برای زوجه مخاطره ‌انگیز باشد.
  4. جنون زوج در مواردی که فسخ نکاح شرعا ممکن نباشد.
  5. عدم رعایت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلی که طبق نظر دادگاه صالح، منافی با مصالح خانوادگی و حیثیت زوجه باشد.
  6. محکومیت شوهر به حکم قطعی به مجازات ۵ سال حبس یا بیشتر یا به جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به ۵ سال بازداشت شود یا به حبس و جزای نقدی که مجموعا منتهی به پنج سال یا بیشتر باز داشت شود و حکم مجازات در حال اجرا باشد.
  7. ابتلای زوج به هرگونه اعتیاد مضری که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و ادامه زندگی را برای زوجه دشوار نماید.
  8. زوج، زندگی خانوادگی را بدون عذر موجه ترک کند (تشخیص ترک زندگی خانوادگی و تشخیص عذر موجه با دادگاه است) و یا ۶ ماه متوالی بدون عذر موجه از نظر دادگاه غیبت کند.
  9. محکومیت قطعی زوج در اثر ارتکاب جرم و اجرا هر گونه مجازات اعم از حد و تعزیر در اثر ارتکاب جرمی که مغایر با حیثیت خانوادگی و شئون زوجه باشد. تشخیص این که مجازات مغایر با حیثیت و شئون خانوادگی است با توجه به وضع و موقعیت زوجه و عرف و موازین دیگر، با دادگاه است.
  10. در صورتی که پس از گذشت پنج سال زوجه از شوهر خود به جهت عقیم بودن و یا عوارض جسمی دیگر زوج صاحب فرزند نشود.
  11. در صورتی که زوج مفقود الاثر شود و ظرف ۶ ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پیدا نشود.
  12. زوج بدون رضایت زوجه همسر دیگری اختیار کند یا به تشخیص دادگاه بین همسران خود به عدالت رفتار ننماید.

مراحل طلاق با وکالت طلاق

طلاقی که از سوی زوجه، به وکالت از زوج صورت می‌گیرد، مانند این است که خود زوج، زوجه را مطلقه کرده باشد و از حیث رجعی یا بائن بودن طلاق، تابع وکالتی است که به زن داده شده است منتها در رویه عملی، زوجه معمولا قسمتی از مهریه خود را بذل کرده و به وکالت از شوهر قبول بذل می‌کند تا طلاق خلع محسوب و امکان رجوع از طلاق، برای زوج وجود نداشته باشد. به این ترتیب این نوع طلاق بر خلاف طلاق توافقی نیازی به حضور مرد در مراحل کار ندارد.

حال سوالی که مطرح می‌شود این است که زن با داشتن وکالت نامه طلاق چگونه می‌تواند از همسر خود جدا شود؟ آیا به صرف داشتن وکالتنامه، می‌تواند به دفاتر ثبت ازدواج و طلاق مراجعه و طلاق خود را ثبت کند؟

زن در ابتدا با معرفی وکالت نامه خود، باید شخصی را به عنوان وکیل، برای همسر خود مشخص کند که دارای پروانه وکالت باشد (وکیل دادگستری)، چرا که جز در برخی استثنائات، فقط اشخاصی می‌توانند در محاکم اقدام به وکالت کنند که دارای پروانه رسمی وکالت باشند. زن هم چنین می‌تواند برای خود نیز وکیل مشخص نماید اما انتخاب وکیل برای خود او الزامی نیست. بعد از انتخاب وکیل برای همسر، باید به دادگاه خانواده رجوع کرده و پس از صدور گواهی عدم امکان سازش، برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن به دفتر خانه رسمی ازدواج و طلاق مراجعه کند فلذا به صرف داشتن وکالت نامه بدون حکم دادگاه خانواده، صیغه طلاق جاری نمی‌شود.

و نکته آخر این که اعطای وکالت به زن برای طلاق، اختصاص به نکاح دائم ندارد و در نکاح موقت نیز، شوهر می‌تواند برای بذل مدت، به زن وکالت دهد.

وکلای تخصصی خانواده مشاوره حقوقی قاف در پرونده های طلاق پشتیبان شما هستند. برای مشاوره حقوقی در پرونده های طلاق می توانید فرم زیر را پر کنید تا کارشناسان مجموعه مشاوره حقوقی قاف با شما تماس بگیرند.

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

سوالات متداول قاف

از نظر دین اسلام حق طلاق با کیست؟

مطابق با دین اسلام حق طلاق به صورت ایقاعی در اختیار مرد است. البته این نکته که این امر به صورت مطلق نیست را باید در نظر گرفت یعنی هرگاه زوجه شرایط ادامه زندگی را دارا نباشد و نتواند با مشکلاتی که شوهر برای او به وجود آورده کنار بیاید و دچار عسر و هرج شده باشد می‌تواند با توجه به مدارکی که دارد، دادخواست طلاق بدهد.

وکالت حق طلاق چگونه امکان‌پذیر است؟

در هنگامه عقد نکاح این امر به عنوان شرط ضمن عقد در عقدنامه درج می‌گردد. شوهر باید به یکی از دفاتر اسناد رسمی برود و این وکالت را به همسر خود یا به دیگری بدهد. حتما باید به این نکته توجه کرد که وکالت حق طلاق حتما باید به صورت محضری یعنی به صورت سند رسمی باشد.

آیا وکالت حق طلاق قابل عزل است؟

وکالت در طلاق اگه در زمان عقد ایجاد و به عنوان شرط ضمن عقد در عقدنامه آمده باشد مرد نمی‌تواند از آن رجوع کند و غیر قابل عزل از جانب مرد است. حال اگر این وکالت در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد، مرد توانایی عزل را دارد. همچنین ممکن است که به صورت بلاعزل و یا مدت دار باشد که همه این عوامل بستگی به قرارداد و شروطی که در آن آمده، دارد.

این نوشته در خانواده ارسال شده و با برچسب گذاری شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *