راه‌های مطالبه مهریه از طریق شورای حل اختلاف، دادگاه یا اداره ثبت

روش‌های وصول مهریه
مطابق با قانون، زوجه بعد از عقد نکاح هر زمان که بخواهد می‌تواند درخواست مطالبه مهریه خود را ارائه دهد.

مطالبه مهریه یکی از موضوعات داغ و پر چالش حقوقی است که بیشترین مراجعات به دادگاه خانواده و بیشترین تعداد پرونده‌ها را در دادگستری به خود اختصاص داده است. طبق قانون چندین راه برای مطالبه و وصول مهریه وجود دارد، که می‌توان به مطالبه مهریه از طریق شورای حل اختلاف، مطالبه مهریه از طریق دادگاه و مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت اشاره کرد. ما در این مقاله سعی داریم مراحل و مدارک مورد نیاز و قوانین مربوط به هر یک از شیوه‌های مطالبه و وصول مهریه را برای شما شرح دهیم. پس با ما همراه باشید.

مالکیت مهریه زن

بر اساس ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. به این ترتیب از لحظه عقد، مرد موظف است در صورت درخواست زن، نسبت به پرداخت مهریه او اقدام کند و هیچ چیز نمی‌تواند زن زا از این حق محروم کند.

مطالبه مهریه از طریق شورای حل اختلاف

چنانچه مبلغ مهریه کمتر از ۲۰۰ میلیون ریال باشد، پرونده برای بررسی و اجرا به شورای حل اختلاف سپرده می‌شود و پرونده‌های بالاتر از این مبلغ باید در دادگاه بررسی شود. همچنین در صورتی پرونده به شورای حل اختلاف فرستاده می‌شود که پیش از دعوای مهریه (تا ۲۰ میلیون تومان)، دعوای طلاق مطرح نشده باشد.

مطالبه مهریه از طریق دادگاه

چنانچه مبلغ مهریه بیش از ۲۰۰ میلیون ریال باشد باید از طریق دفاتر خدمات قضایی برای مطالبه آن اقدام کنید. سپس پرونده شما به دادگاه خانواده فرستاده می‌شود.

  1. پس از مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست، پرونده به مرجع رسیدگی ارجاع و پیامکی برایتان ارسال خواهد شد.
  2. بعد از وصول پیامک، باید به دفتر شعبه رسیدگی کننده مراجعه کنید و از تکمیل بودن پرونده خود اطمینان حاصل کنید. اولین اقدام شما در این مرحله‌، می‌تواند درخواست توقیف اموال همسرتان باشد. اموال همسرتان از قبیل منزل مسکونی در اعسار او، اثاثیه مورد نیاز زندگی، وسایل و ابزار امرار معاش و … که جزء مستنثات دین هستند را نمی‌توان توسط دادگاه توقیف نمود. در این مواقع برای پیشبرد سریع پرونده خود، بهتر است از یک وکیل پایه یک دادگستری مجرب استفاده کنید.
  3. اکنون وقت رسیدگی در دادگاه به طرفین ابلاغ شده و جلسه رسیدگی در زمان اعلام شده، تشکیل می‌گردد.
  4. پس از تشکیل جلسه رسیدگی و صدور رای به نفع زوجه و قطعیت رای، زوجه می‌تواند اجرای حکم محکومیت همسرش به پرداخت مهریه را از واحد اجرای احکام مدنی درخواست کند.
  5. سپس برای اجرا گذاشتن مهریه؛ ابلاغیه‌ای برای زوج ارسال می‌گردد و مهلت ۱۰ روزه‌ای به او داده خواهد شد تا مطالبه همسرش را پرداخت نماید. البته در صورت عدم توانایی زوج در پرداخت مهریه، می‌تواند دادخواست تقسیط میزان مهریه را مطرح کند.

مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

مرجع صالح درخواست صدور اجرائیه برابر بند “ج” ماده ۲ آیین نامه اجرای مفاد اساسنامه لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مرجع صالح برای تقدیم درخواست صدور اجرائیه، دفتر ازدواجی است که عقد نکاح را ثبت کرده است.

مزایا و معایب مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت

مزایا

  • زمان کمتر و هم چنین روال قضایی کوتاه‌تری را خواهد داشت.
  • مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت، زوجه می‌تواند با ارائه اصل و تصویر مصدق سند نکاحیه، به اجرای ثبت محل خود مراجعه کند. اجرای ثبت نیز به زوج ابلاغ می‌کند که به موجب سند رسمی ارائه شده در نکاحیه، بدهکار بوده و باید در ظرف مدت مقرر، بدهی خود را پرداخت کند. در صورت عدم پرداخت بدهی مالی توسط زوج، ضمانت اجرای آن برداشتن مهریه از اموال زوج و ممنوعیت خروج از کشور است.

معایب:

  • در صورت افزایش قیمت سکه در طول عملیات اجرایی، زن ممکن است متحمل ضرر شود؛ زیرا در اجرای ثبت، به افزایش قیمت توجهی نخواهد شد، ولی در مطالبه مهریه از طریق دادگاه، قیمت زمان اجرای حکم، ملاک است.

مراحل صدور اجراییه مهریه

  1. درخواست ذینفع

    صدور اجرائیه با تقاضای ذینفع است. این درخواست الزاماً باید به صورت کتبی باشد. بنابراین درخواست شفاهی پذیرفته نخواهد شد. به علاوه، این درخواست از طریق سازمان ثبت اسناد و املاک تهیه و در اختیار دفاتر ازدواج قرار می‌گیرد، به عمل می‌آید. منظور از ذینفع، زوجه یا وکیل وی و قیم او حسب مورد است. ارائه وکالت نامه و قیم نامه در این مورد لازم است.

  2. مندرجات تقاضانامه
    مطابق ماده ۳ آیین نامه مذکور تقاضای صدور اجرائیه مهریه، که طبق فرم مخصوص تنظیم می‌شود، باید شامل نکات زیر باشد:
  • نام و نام خانوادگی، شماره شناسنامه، محل صدور، نام پدر، تاریخ تولد، کد ملی، محل اقامت درخواست کننده اجرائیه یا نماینده قانونی او، نام و نام خانوادگی، شماره شناسنامه، محل صدور، نام پدر، تاریخ تولد، کد ملی، محل اقامت متعهد.
  • موضوعی که اجرای آن تقاضا شده است.
  • شماره و تاریخ مستند درخواست صدور اجرائیه

بیشتر بخوانید:

شرایط صدور اجرائیه مهریه

پس از درخواست صدور اجرائیه از سوی زوجه، در صورت احراز شرایط زیر توسط سردفتر، صدور اجرائیه امکانپذیر است.

  1. مطالبه مهریه به موجب سند رسمی باشد.
    سند ازدواجی که مطابق مقررات مورد نظر تنظیم شده باشد “رسمی” شناخته می‌شود. بنابراین ورقه‌ای که در شب خواستگاری به عنوان صداق تنظیم می‌شود و به امضای طرفین می‌رسد، قابلیت درخواست صدور اجرائیه را ندارد ولو اینکه ورقه مذکور به امضا و مهر سردفتر نیز رسیده باشد. همچنین در نکاح موقت ورقه‌ای را که سردفتر تحت عنوان نکاح منقطع (صیغه نامه) تنظیم می‌کند، سند رسمی شناخته نمی‌شود. در فرض اخیر زوجه می‌تواند جهت مطالبه مهریه فقط به دادگاه خانواده مراجعه کند.
  2. مهریه و تعهدات آن منجز باشد.
    منظور از منجز بودن این است که مهریه معلق نباشد. بر اساس تبصره ۲ ماده ۵ این آیین نامه، صدور ورقه اجرائیه نسبت به تعهداتی که در سند منجزا قید شده باشد، امکان پذیر است.
  3. مهریه و اجرای تعهد مؤجل نباشد.
    در خصوص وصول مهریه چند فرض وجود دارد: حال، مؤجل، عندالمطالبه و عندالاستطاعه. مهریه در صورتی مؤجل است که برای پرداخت آن مدتی مقرر شود. به طور مثال چنانچه زمان وقوع عقد نکاح سال ۱۳۹۴ باشد و زمان پرداخت مهر سال ۱۳۹۸ تعیین شده باشد یا اینکه به صورت اقساط سالانه تعیین و مقرر شده باشد که در این صورت، قبل از فرارسیدن مدت، زوجه حق مطالبه نخواهد داشت. در صورتی که مدتی برای پرداخت معین نشده باشد، مهریه حال محسوب می‌شود و قید عندالمطالبه آن را از حال بودن خارج نمی‌کند.

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

دریافت مهریه از طریق دفتر اسناد رسمی و تکالیف سردفتر

وفق ماده ۵ آیین نامه یاد شده سردفتر با احراز هویت درخواست کننده و احراز صلاحیت خود موظف به انجام موارد زیر است:

صدور اجرائیه و ارسال آن به اداره ثبت سردفتر رونوشت سند را در برگ‌های ویژه ظرف ۲۴ ساعت با خط خوانا در سه نسخه تهیه کرده و موضوعی را که باید اجرا شود، در محل مخصوص آن نوشته و ظرف ۴۸ ساعت از تاریخ وصول، تقاضا برگ‌های اجراییه را امضا کرده و به مهر ویژه (اجرا شود) رسانده و برای اجرا نزد مسئول اجرای ثبت می‌فرستد و رسید دریافت می‌کند. مطلع کردن زوج یا ضامن از صدور اجرائیه،

سردفتر ازدواج مکلف است پس از صدور اجرائیه، مراتب را به آخرین نشانی زوج از طریق پست سفارشی به او اطلاع داده و برگ‌های اجرائیه را به ضمیمه قبض پست به او اطلاع دهد. به عقیده ما مطلع کردن زوج از صدور اجرائیه زنگ بیدارباش و هشدار است که ممکن است درصدد حل آن برآید.

مراحل ابلاغ اجرائیه مهریه و اجرای آن

  1. ابلاغ اجرائیه

    پس از وصول اجرائیه، باید آن را در دفاتر لازم وارد و پروند برای آن تنظیم و نام مأمور ابلاغ را در آن نوشته و جهت ابلاغ به مأمور تسلیم کنند. مأمور اجرا وفق ضوابط جاری، اجرائیه را به زوج یا ضامن ابلاغ می‌کند. از تاریخ ابلاغ اجرائیه، زوج یا ضامن باید ظرف ده روز دین را بپردازد یا ترتیبی برای پرداخت دین بدهد یا مالی معرفی کند که اجرای سند را میسر کند.

  2. بازداشت اموال زوج

    ابلاغ اجرائیه تقاضای تأمین طلب خود را از اموال زوج یا ضامن کند. در این صورت، اجرا معادل طلب زوجه را از اموال نامبردگان بازداشت می‌کند. در صورتی که زوج مهریه را پرداخت نکند، اموال بازداشتی از طریق مزایده به فروش رسیده و مطالبات زوجه پرداخت می‌شود.

هزینه انصراف از مهریه

در صورتی که زوجه در هر مرحله از فرایند عملیات اجرایی از اجرا منصرف شود، به دلالت ماده ۹۸ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت از پرداخت حق الاجرا معاف است (معافیت از پرداخت نیم عشر دولتی).

هزینه دادرسی مطالبه مهریه

اگر مهریه زن سکه باشد، زوجه باید مبلغ اصلی سکه را در دادخواست قید کند، که در این صورت مجبور به پرداخت هزینه دادرسی بسیار سنگینی خواهد بود. بنابراین اگر زوجه اموال قابل توقیفی از زوج سراغ داشته باشد، می‌تواند ابتدا دادخواست تأمین خواسته را جداگانه در همان دفتر خدمات قضایی ثبت کند، که این دادخواست غیر مالی است و هزینه کمی را در بر دارد.

اما اگر زن بخواهد مبلغ اصلی سکه را در دادخواست قید کند، پس از تنظیم دادخواست، باید به میزان یک بیستم کل مبلغ مهریه (نیم عشر دولتی)، بابت هزینه دادرسی پرونده به حساب دادگستری واریز کند. به عنوان مثال: اگر مهریه زنی ۱۰۰ سکه باشد و قیمت سکه در روزی که مهریه را مطالبه کرده است، ۵ میلیون تومان باشد، مبلغی که به عنوان هزینه دادرسی باید به حساب دولت واریز کند، ۵۰ میلیون تومان است. البته این مبلغ پس از صدور حکم نهایی مهریه، از مرد اخذ و به زن پس داده خواهد شد، اما برای به جریان افتادن پرونده در دادگاه، در ابتدا باید پرداخت شود.

ناگفته نماند که زن می‌تواند با معرفی ۲ شاهد به دادگاه، اعلام کند که توانایی پرداخت هزینه دادرسی را ندارد و پس از قطعی شدن حکم، دادگاه خود این مبلغ را از مرد دریافت خواهد کرد.

مطالبه مهریه چقدر زمان میبرد

پس از ارائه دادخواست مهریه، حدود دو تا سه ماه طول خواهد کشید تا رأی مقتضی صادر شود، البته تعیین این مدت، بستگی به حجم پرونده‌های دادگاه دارد. در صورتی که فرآیند مطالبه مهریه توسط خود زوجه انجام گرفته باشد، به دلیل عدم اشراف کامل به قوانین احتمال دارد تا یک سال نیز به طول انجامد، اما اگر وکیل پایه یک دادگستری برای شما دادخواست تنظیم کند و پیگیر مستمر نتیجه پرونده باشد، بسیار زودتر از این، به نتیجه خواهد رسید.

وکلای پایه یک دادگستری در مرکز مشاوره حقوقی قاف آماده ارائه مشاوره حقوقی در زمینه‌های مختلف از جمله  مهریه، نفقه و طلاق توافقی هستند. برای ارتباط با ما تنها کافی است شماره همراه خود را در کادر زیر وارد کنید تا کارشناسان قاف با شما تماس بگیرند.

جهت گفتگو با وکلای تخصصی قاف، شماره تلفن همراه خود را وارد نمایید.

سوالات متداول قاف

مطالبه مهریه از چند طریق اماکن پذیر است؟

زوجه می‌تواند برای مطالبه مهریه خود، از طریق شورای حل اختلاف، دادگاه و یا اداره ثبت اقدام کند.

آیا زوجه هر زمان که بخواهد می‌تواند مهریه خود را مطالبه کند؟

از زمانی که عقد نکاح چه به صورت دائم و چه به صورت موقت منعقد گردد، مرد در صورت درخواست زن موظف به پرداخت مهریه همسر خود است.

اجرائیه مهریه در چه صورتی صادر می‌شود؟

در ابتدا این درخواست باید توسط زوجه به صورت کتبی طرح شود، موارد تقاضانامه مثل نام و نام خانوادگی، شماره شناسنامه و ... به علاوه موضوعی که برای اجرای آن تقاضا شده و شماره و تاریخ قابل استناد درخواست صدور اجرائیه، باید ذکر شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *